Nörologlar uzun süredir beyinde yeni sinir hücrelerinin ve yeni sinir ağlarının nasıl oluştuğunu araştırıyorlar. Nöroplastisite ismi verilen bu yenilenme süreci, aslında beynin sabit olmadığına, hafıza, düşünce yapısı ve davranış modellerinin değişebilir olduğuna işaret ediyor. Üstelik bunu günlük hayatta tetiklemenin basit bir yolu var. Nasıl mı?


Nörologlar uzun süredir beyinde yeni sinir hücrelerinin ve yeni sinir ağlarının nasıl oluştuğunu araştırıyorlar. Nöroplastisite ismi verilen bu yenilenme süreci, aslında beynin sabit olmadığına, hafıza, düşünce yapısı ve davranış modellerinin değişebilir olduğuna işaret ediyor. Üstelik bunu günlük hayatta tetiklemenin basit bir yolu var. Nasıl mı?

Geçtiğimiz Ocak ayında bilimsel araştırmalara yönelik eLife isimli dergide, Alabama Üniversitesi'nde yapılan önemli bir araştırmanın sonuçları yayınlanmış. Fareler üzerinde yapılan bu araştırmada, beyinde yeni sinir hücreleri üretiminin en yoğun olduğu iki bölgeye odaklanılmış. İlki, uzun dönemli hafıza ve yön bulma merkezi hipokampus. İkincisi ise koordinasyon ve kas hafızası merkezi beyincik. Araştırma, beyinde yer alan bu iki merkezde oluşan yeni sinir hücrelerinin sayısı arttıkça, eski hücrelerin sayısının azaldığını göstermiş. Daha da önemlisi, yeni sinir hücrelerinin hali hazırdaki sinir ağlarına entegre olarak, gönderilen sinyalleri değiştirdikleri tespit edilmiş.

Bu bize insan beyninin ve dolayısıyla düşünce ve davranış kalıplarının sabit olmadığına dair heyecan verici bir işaret veriyor. Yeni sinir hücrelerinin sinir ağlarına katılmasıyla düşüncelerin dolaşacağı yeni patikalar oluşuyor. Bu da hafızaya kaydedilmiş endişe ve stres yaratan korkulardan kurtulmanın mümkün olduğunun bir göstergesi. Yerleşik korkular pek çok kişide kaçınmacı ve uzak davranışlara dönüşüyor ve hayata tam olarak sarılmaya engel oluşturuyor.

Benim en ilginç ve ümit verici bulduğum kısmı ise fiziksel egzersizin beyinde yeni sinir hücreleri oluşumunu tetiklemesi.

Sporcunun Yolu isimli kitabında Christopher Bergland, düzenli ve yoğun egzersiz yapan herkesin, nöroplastik proses sayesinde hayata bakışını ve mutluluk seviyesini arttırabileceğini savunuyor. Zayıflamak, kas yapmak, iyi görünmek gibi yüzeysel faydalar yerine çok daha olumlu, dayanıklı ve kararlı bir kafa yapısına ulaşmaya odaklanarak hayat kalitesini arttırmak mümkün.

Bergland kitabında, düzenli egzersizi hayatınıza 8 hafta boyunca hiç aksatmadan entegre ederek beyninizi yeniden yapılandırabileceğinizi açıklıyor. Egzersizin beyinde antidepresan ilaçlarla benzer şekilde çalıştığını, etki edebilmesi için yoğun ve düzenli yapılması gerektiğini ve etkisini göstermeye başlamasının en az 2-4 hafta süreceğini anlatıyor.