Et yemeyenler, sebze sevmeyenler, beyaz gıdaları tüketmeyenler, püre ya da çorbadan tiksinenler, karbonhidrattan başka bir şey yemeyenler, her öğünde tek tip gıda yiyenler için Beef&Fish Dergisi yazarı Cem Keçe, 'Neden yemek seçeriz?' sorusuna yanıt aradı...


Et yemeyenler, sebze sevmeyenler, beyaz gıdaları tüketmeyenler, püre ya da çorbadan tiksinenler, karbonhidrattan başka bir şey yemeyenler, her öğünde tek tip gıda yiyenler ve daha neler neler… Bu liste uzayıp gider. Peki neden yemek seçeriz? Bazı yiyecekleri neden yemek istemeyiz?

Yemek seçme, genellikle çocuklara özgü bir davranış gibi düşünülse de aslında neredeyse herkesin yemeyi tercih etmediği yiyecekler var. Peki neden? Yemek seçmenin pek çok nedeni olabiliyor. En yaygın ve öncelikli olan neden, gıdaların tat, doku, koku ve görünüşlerinin hoşunuza gitmemesi...

Damak tadının ve yeme alışkanlıklarının gelişimi, bebeğin anne sütüyle tanışmasıyla başlıyor. Yeterince anne sütü almamış ya da çok uzun süre sadece anne sütüyle beslenmiş kişilerde yemek seçme alışkanlığı sık görülüyor.

Çocukluk döneminde annesi tarafından kaşıkla kovalanan ve aç da olsa tok da olsa zorla bir şey yedirilmeye çalışılmış kişiler, sonraki yıllarda bunun acısını yemek seçerek çıkarıyorlar. Daha önce yediğinizde hoş bir tat almadığınız ya da sonradan bize rahatsızlık veren yiyecekler de bir daha yemek istemeyecekleriniz arasındaki yerini alıyor.

Yemek seçmenin öncelikle gıdaların tadıyla ilgili bir tercih olduğunu söyleyebiliriz. Dildeki tat alma reseptörleri, gıdalardaki kimyasalları tespit ederek ve bu bilgiyi beyne aktararak tuzlu, acı, tatlı, ekşi gibi temel tatları ayırmak için uzmanlaşıyor. Yemek seçen kişilerde tat alma reseptörlerinin daha fazla olduğu ve bu nedenle tüm tatları hassas bir şekilde algıladıkları biliniyor.

Yani bu kişiler, diğer kişilere göre tatları daha ince ayrıntısına kadar hissediyorlar. Böyle olunca da acı bir gıdayı herhangi biri sadece acı olarak algılarken, bu kişiler dillerinden aldıkları güçlü sinyallerle çok acı ya da az acı ayrımı yapabiliyor. Ayrıca bu kişiler, aşırı hassas tat alma duyuları yüzünden bir yiyecekteki bütün tatları ayrı ayrı algıladıkları ve bunların kombinasyonu hoşlarına gitmediği için o yiyeceği yemek istemeyebiliyor.

Yiyeceklere yüklenen anlam Yemek seçmenin nedeni, kimi zaman geçmişten gelen travmalar ya da kötü anılarımız olabiliyor. Bazı gıdalar geçmişteki kötü deneyimleri hatırlattığı için artık o gıdaları yemek istemiyoruz. Bu travmalar doğrudan gıdanın kendisiyle de ilgili olabiliyor. Örneğin, kabak yemeği yerken boğazına kaçan ve boğulma tehlikesi geçiren biri, muhtemelen bir daha kabak yemek istemeyecektir.